ThacMac.comThắc Mắc
Mua bán và tiêu dùng

Cửa hàng không xuất hoá đơn, hoặc đòi cộng thêm tiền thuế mới xuất: có đúng không?

Mua tủ lạnh, laptop, đồ nội thất mà cửa hàng từ chối hoá đơn hay đòi thêm tiền thuế: người mua có quyền gì, nói sao cho được việc và lúc nào báo cơ quan thuế.

A man in a polo shirt stands at a small electronics shop counter holding a phone with a dark screen, the shopkeeper turned away toward a shelf, eye-level shot, warm tungsten light

Người bán có nghĩa vụ lập hoá đơn khi bán hàng, kể cả bán lẻ cho người tiêu dùng. Bạn có quyền yêu cầu hoá đơn, và giá bán lẻ niêm yết cho người tiêu dùng thường là giá đã gồm thuế, nên việc đòi cộng thêm tiền thuế mới chịu xuất là điều bạn có quyền hỏi lại. Nếu cửa hàng vẫn từ chối, bạn có thể phản ánh với cơ quan thuế quản lý nơi cửa hàng kinh doanh.

Quy định về hoá đơn, chứng từ hiện hành, cùng Luật Quản lý thuế 2019 và Luật Giá 2023, là chỗ dựa cho các ý trên. Ngoài chuyện đúng sai, hoá đơn còn là thứ bạn cần để bảo hành, đổi trả, chứng minh nguồn gốc khi bán lại và để công ty thanh toán nếu bạn mua cho công việc. Phần dưới giúp bạn nói chuyện tại quầy cho được việc và biết khi nào chuyện này đáng đẩy lên cao hơn.

Hoá đơn dùng để làm gì với người mua bình thường

Nhiều người nghĩ hoá đơn chỉ quan trọng với doanh nghiệp. Thực ra với người tiêu dùng, hoá đơn là giấy tờ chứng minh rõ nhất rằng bạn đã mua món hàng ấy, ở đâu, giá bao nhiêu, ngày nào. Khi máy hỏng trong bảo hành, trạm hỏi hoá đơn trước tiên. Khi đổi trả, cửa hàng đối chiếu hoá đơn. Khi bán lại xe đạp điện, điện thoại, người mua sau yên tâm hơn nếu bạn có hoá đơn gốc.

Với đồ giá trị lớn, hoá đơn còn giúp khi có tranh chấp về nguồn gốc. Món đồ bị mất trộm rồi tìm lại được, hoá đơn chứng minh nó là của bạn. Món hàng bị nghi là hàng giả, hoá đơn chỉ ra người bán phải chịu trách nhiệm.

Nếu bạn mua cho công ty, hoá đơn ghi tên, mã số thuế của công ty là điều kiện để kế toán thanh toán lại cho bạn và tính vào chi phí. Trường hợp này phải nói với cửa hàng ngay lúc mua và đưa đúng thông tin; xin lại sau nhiều ngày thường rắc rối hơn vì hoá đơn đã lập theo thông tin người mua lẻ.

Cửa hàng nói gì và bạn đáp lại thế nào

Mấy câu từ chối dưới đây hay gặp ở quầy. Bảng gợi ý cách đáp ngắn, không gây căng thẳng:

Cửa hàng nóiThực tếBạn có thể đáp
"Giá này là giá chưa thuế, lấy hoá đơn cộng thêm tám, mười phần trăm"Giá niêm yết bán lẻ cho người tiêu dùng thường phải là giá đã gồm thuế"Anh chị cho em xem giá niêm yết ghi chưa gồm thuế ở đâu ạ? Nếu không ghi thì em hiểu là giá đã gồm."
"Bên chị là hộ kinh doanh, không có hoá đơn"Hộ kinh doanh đang chuyển sang kê khai và dùng hoá đơn điện tử theo ngưỡng doanh thu; quy định cụ thể nên hỏi cơ quan thuế"Vậy chị ghi giúp em phiếu bán hàng có tên cửa hàng, địa chỉ, hàng, giá, ngày nhé."
"Hàng khuyến mãi không xuất hoá đơn"Hàng bán giảm giá vẫn là hàng bán, vẫn phải lập hoá đơn theo giá thực bán"Em lấy hoá đơn theo giá sau giảm thôi ạ."
"Mua lẻ thì hoá đơn để cuối ngày gộp"Cách lập cụ thể tuỳ quy định áp dụng cho loại hình bán lẻ; người mua yêu cầu thì vẫn nên được giao hoá đơn"Em cần hoá đơn riêng cho đơn này để bảo hành, chị gửi qua email giúp em."
"Để vài hôm nữa chị gửi"Có thể chấp nhận với hoá đơn điện tử, nhưng nên chốt thời hạn"Chị gửi trước thứ Sáu nhé, em ghi email ở đây."

Mục đích của bạn là có giấy tờ, không phải thắng một cuộc tranh luận về thuế. Nếu cửa hàng không thể xuất hoá đơn ngay, một phiếu bán hàng có đủ thông tin và chữ ký là thứ tối thiểu bạn nên cầm về.

Khi cửa hàng báo giá hai mức, có hoá đơn và không hoá đơn, đó là dấu hiệu họ đang tính để không kê khai phần doanh thu không hoá đơn. Bạn không phải chịu trách nhiệm về việc kê khai của họ, nhưng nên biết mình đang bỏ đi giấy tờ gì nếu chọn mức rẻ hơn.

Hoá đơn hay phiếu bán hàng cần có những gì

Dù là hoá đơn điện tử gửi qua email hay phiếu viết tay, kiểm tra các thông tin sau trước khi rời quầy:

  • Tên người bán, địa chỉ, mã số thuế nếu có.
  • Tên hàng cụ thể: hãng, mẫu, màu, số máy, số khung với xe.
  • Số lượng, đơn giá, tổng tiền khớp với số bạn trả.
  • Ngày bán.
  • Thông tin người mua nếu bạn cần: tên, địa chỉ, hoặc tên công ty, mã số thuế khi mua cho công ty.
  • Với hoá đơn điện tử: mã tra cứu hoặc cách tra cứu để bạn kiểm tra hoá đơn có thật trên hệ thống.
  • Với phiếu viết tay: chữ ký hoặc dấu của cửa hàng, thời hạn bảo hành nếu có.

Kiểm hoá đơn điện tử ngay trong ngày nhận: tên hàng đúng không, số tiền đúng không. Hoá đơn sai thông tin cần được điều chỉnh, và việc đó dễ làm khi còn mới. Chụp ảnh phiếu viết tay và lưu vào một thư mục riêng; giấy nhiệt in từ máy tính tiền phai rất nhanh.

Cửa hàng vẫn từ chối: làm gì tiếp

Phần lớn cửa hàng sẽ xuất khi bạn yêu cầu rõ ràng. Nếu không, đi theo thứ tự:

  1. Ghi lại sự việc ngay: tên cửa hàng, địa chỉ, ngày giờ, món hàng, số tiền, người bán đã nói gì. Giữ ảnh chuyển khoản hoặc biên nhận nếu có.
  2. Gửi một tin nhắn đề nghị: "Ngày [ngày] em mua [hàng] giá [giá] tại cửa hàng, đã thanh toán đủ. Em đề nghị cửa hàng lập hoá đơn và gửi qua email [email] trước ngày [ngày]."
  3. Nếu bị đòi thêm tiền thuế trong khi giá niêm yết không ghi "chưa gồm thuế", ghi lại câu nói và ảnh bảng giá.
  4. Phản ánh đến cơ quan thuế quản lý nơi cửa hàng kinh doanh, kèm thông tin trên. Cơ quan thuế tiếp nhận phản ánh về việc không lập hoá đơn và có quyền kiểm tra.
  5. Nếu đồng thời có vấn đề về giá, chất lượng, gửi thêm phản ánh đến Sở Công Thương hoặc hội bảo vệ người tiêu dùng.

Phản ánh thuế không giúp bạn lấy được hoá đơn ngay lập tức, nhưng giúp cơ quan biết cửa hàng nào có vấn đề. Nếu bạn chỉ cần giấy tờ để bảo hành, thường phiếu bán hàng có chữ ký cộng với phiếu bảo hành của hãng là đủ dùng.

Mua cho công ty: lấy hoá đơn thế nào để khỏi phải xin lại

Đây là trường hợp người mua lẻ hay vướng nhất: mua bằng tiền túi, về nộp hoá đơn thì kế toán trả lại vì sai thông tin. Làm theo các bước:

  1. Hỏi kế toán trước khi đi mua: tên công ty viết thế nào, địa chỉ, mã số thuế, email nhận hoá đơn, và khoản mua này có cần chuyển khoản từ tài khoản công ty hay không.
  2. Nói với cửa hàng ngay khi hỏi giá rằng bạn cần hoá đơn ghi tên công ty. Có cửa hàng báo giá khác cho khách cần hoá đơn công ty; biết trước để không cãi nhau ở quầy.
  3. Đưa thông tin bằng giấy hoặc tin nhắn, không đọc miệng. Một chữ sai trong tên công ty hay một số sai trong mã số thuế là phải điều chỉnh hoá đơn.
  4. Kiểm hoá đơn điện tử khi nhận: tên hàng, số lượng, đơn giá, thuế suất, tổng tiền, thông tin công ty. Sai thì báo cửa hàng trong ngày.
  5. Nộp cho kế toán kèm chứng từ thanh toán: ảnh chuyển khoản hoặc phiếu thu của cửa hàng.

Nếu cửa hàng là hộ kinh doanh chưa xuất được hoá đơn ghi tên công ty, hỏi kế toán xem công ty có chấp nhận chứng từ khác không trước khi trả tiền. Đừng mua rồi mới hỏi.

Lỗi hay gặp của người mua

Không hỏi trước khi trả tiền. Sau khi tiền đã chuyển, sức thương lượng của bạn giảm hẳn. Hỏi "giá này có hoá đơn không" ngay khi hỏi giá.

Đồng ý mua giá "không hoá đơn rẻ hơn". Bạn đang tự bỏ đi giấy tờ quan trọng nhất cho bảo hành, đổi trả. Với đồ điện tử, xe, nội thất, khoản rẻ hơn ấy thường không đáng.

Đưa sai email, sai tên công ty. Hoá đơn gửi đi đâu không biết, hoặc lập sai phải điều chỉnh. Viết thông tin ra giấy đưa cho người bán, đừng đọc miệng.

Chỉ giữ ảnh chụp màn hình hoá đơn. Với hoá đơn điện tử, lưu cả tệp gốc và mã tra cứu.

Nhờ cửa hàng ghi giá trên hoá đơn khác giá thật. Ghi cao để thanh toán công ty hay ghi thấp cho đỡ thuế đều là sai và có thể khiến chính bạn liên đới. Hoá đơn phải ghi đúng giá thực trả.

Nhận hoá đơn của một đơn vị khác với cửa hàng mình mua. Hoá đơn phải do chính người bán lập. Hoá đơn mang tên một công ty lạ, không liên quan đến cửa hàng, là dấu hiệu bất thường; hỏi lại và không nộp cho công ty khi chưa rõ.

Khi nào nên hỏi người trong nghề

Với người mua lẻ, thắc mắc về hoá đơn hiếm khi cần luật sư. Người nên hỏi là cơ quan thuế quản lý địa bàn cửa hàng, hoặc bộ phận hỗ trợ người nộp thuế. Họ trả lời được cửa hàng thuộc diện nào, có phải dùng hoá đơn điện tử không, và phản ánh gửi về đâu.

Nếu bạn mua cho công ty, hỏi kế toán công ty trước khi mua: cần hoá đơn ghi gì, giá trị bao nhiêu thì phải chuyển khoản thay vì trả tiền mặt, mua ở hộ kinh doanh có được không. Mỗi công ty có quy định nội bộ riêng, hỏi trước đỡ phải xin xuất lại.

Hỏi luật sư hoặc kế toán dịch vụ khi bạn là chủ một hộ kinh doanh nhỏ và đọc bài này từ phía người bán: quy định về thuế, hoá đơn cho hộ kinh doanh đang thay đổi, và tự đoán dễ sai. Một buổi làm việc với kế toán thường rẻ hơn nhiều so với tiền phạt về sau.

Câu hỏi thường gặp

Mua hàng vài chục nghìn có phải lấy hoá đơn không?

Bạn không bắt buộc phải lấy, nhưng người bán vẫn có nghĩa vụ lập hoá đơn theo quy định áp dụng cho họ. Với món nhỏ dùng ngay, phần lớn người mua không cần. Với món có bảo hành hoặc giá trị đáng kể, nên lấy để có giấy tờ.

Giá trên kệ ghi đã gồm thuế, cửa hàng vẫn đòi thêm khi xuất hoá đơn thì sao?

Khi giá niêm yết ghi rõ đã gồm thuế, cửa hàng không có cơ sở thu thêm. Bạn có thể từ chối khoản thu thêm, chụp ảnh bảng giá, và nếu cửa hàng không xuất thì phản ánh với cơ quan thuế và cơ quan quản lý giá ở địa phương.

Mua online thì hoá đơn ở đâu?

Người bán online cũng phải lập hoá đơn. Gian hàng chính hãng thường gửi hoá đơn điện tử qua email hoặc trong mục đơn hàng. Nếu không thấy, nhắn yêu cầu và cung cấp email. Với người bán cá nhân, ít nhất xin phiếu bán hàng có thông tin đầy đủ.

Có thể xin hoá đơn ghi tên công ty sau khi đã mua vài ngày không?

Nhiều cửa hàng vẫn hỗ trợ nếu hoá đơn chưa lập theo thông tin người mua lẻ, nhưng không phải nơi nào cũng làm được. Tốt nhất báo ngay lúc mua và đưa đủ tên, địa chỉ, mã số thuế của công ty.

Mất hoá đơn rồi thì bảo hành có được không?

Nhiều hãng bảo hành theo số máy và ngày kích hoạt, không cần hoá đơn. Với hoá đơn điện tử, bạn có thể xin cửa hàng gửi lại hoặc tra cứu lại. Với hàng không có cách khác chứng minh ngày mua, mất hoá đơn có thể khiến bạn bị từ chối.

Báo cơ quan thuế thì có lộ tên mình không?

Phản ánh thường cần thông tin người gửi để cơ quan liên hệ khi cần làm rõ. Cơ quan nhà nước có trách nhiệm giữ thông tin người phản ánh. Nếu bạn lo ngại, hỏi rõ cách tiếp nhận và mức độ bảo mật khi gửi.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138