Có. Tiền quảng cáo, tiền thành viên, tiền quà tặng từ khán giả mà nền tảng nước ngoài trả cho bạn là thu nhập từ hoạt động của bạn, và vì bên trả ở nước ngoài, không có ai ở Việt Nam khấu trừ thay. Nếu doanh thu cả năm vượt ngưỡng không phải nộp thuế áp dụng cho cá nhân kinh doanh, bạn phải tự kê khai và nộp với cơ quan thuế nơi cư trú.
Câu hỏi khó hơn là khai theo dạng nào, giữ sổ gì, tiền tài trợ trực tiếp từ nhãn hàng trong nước tính ra sao, và khoản nền tảng nước ngoài đã giữ lại theo luật nước họ có được trừ không. Bài này đi qua từng nguồn tiền, việc tự làm được, và chỗ nên hỏi người trong nghề.
Từng nguồn tiền của một kênh video
Một kênh thường có ba bốn nguồn tiền, mỗi nguồn đi một đường khác nhau. Liệt kê kênh của bạn theo bảng này:
| Nguồn tiền | Ai trả | Ai lo phần thuế |
|---|---|---|
| Chia sẻ doanh thu quảng cáo | Nền tảng nước ngoài | Bạn tự khai ở Việt Nam |
| Phí thành viên, quà tặng của khán giả qua nền tảng | Nền tảng nước ngoài, sau khi trừ phần của họ | Bạn tự khai |
| Tài trợ, quảng cáo trực tiếp cho nhãn hàng trong nước | Doanh nghiệp trong nước | Doanh nghiệp có thể khấu trừ khi trả; cần xem hợp đồng |
| Tài trợ từ nhãn hàng nước ngoài | Doanh nghiệp nước ngoài | Bạn tự khai |
| Hoa hồng tiếp thị liên kết | Sàn hoặc đơn vị trong nước hay nước ngoài | Bên trong nước có thể đã khấu trừ; bên nước ngoài thì tự khai |
| Bán sản phẩm riêng của kênh | Khách mua | Là hoạt động bán hàng, tự khai doanh thu |
Chị Mai ở phường Q làm kênh nấu ăn. Năm ngoái chị có tiền quảng cáo từ nền tảng, hai hợp đồng tài trợ với Công ty B trong nước, và bán bộ gia vị tự làm. Ba nguồn, ba cách xử lý; gộp chung thành "tiền kênh" là sai từ bước đầu.
Tự khai theo dạng nào
Người làm video có thu nhập đều đặn từ nền tảng thường được xem là cá nhân kinh doanh dịch vụ, khai theo doanh thu. Từ năm 2026, cách nộp thuế khoán của hộ, cá nhân kinh doanh đã bỏ, chuyển sang tự khai. Dưới một ngưỡng doanh thu năm thì không phải nộp thuế, nhưng vẫn nên giữ sổ để chứng minh. Trên ngưỡng thì khai và nộp theo tỷ lệ trên doanh thu dành cho nhóm dịch vụ, hoặc theo cách khác nếu bạn đăng ký và đủ điều kiện.
Có người lập hộ kinh doanh, có người khai với tư cách cá nhân có thu nhập từ nước ngoài; có người làm lớn chuyển sang lập công ty. Cách nào hợp phụ thuộc vào quy mô, có thuê người làm cùng không, có bán sản phẩm không. Ngưỡng doanh thu và tỷ lệ cụ thể đang áp dụng nên hỏi trực tiếp cơ quan thuế nơi cư trú, vì các mức này vừa thay đổi theo đợt sửa luật gần đây.
Điều chắc chắn: không ai khai giúp bạn tiền từ nền tảng nước ngoài. Chờ "khi nào bị hỏi thì tính" là đặt cược vào việc dữ liệu thanh toán quốc tế không được đối chiếu, một cược ngày càng thua.
Sổ ghi doanh thu nên có những cột gì
Không cần phần mềm, một bảng tính là đủ, miễn ghi đều mỗi tháng khi tiền về:
- Ngày tiền về tài khoản, theo sao kê.
- Nguồn: tên nền tảng hoặc tên nhãn hàng, viết tắt thống nhất.
- Loại: quảng cáo, thành viên, quà tặng, tài trợ, hoa hồng, bán hàng.
- Số tiền gốc bằng ngoại tệ và số tiền quy đổi ra đồng nhận được.
- Khoản bị giữ lại ở nước ngoài, nếu có, theo báo cáo thanh toán của nền tảng.
- Phí chuyển tiền, phí quy đổi mà ngân hàng thu.
- Đường dẫn tới báo cáo thanh toán tháng đó, lưu bản tải về trong một thư mục theo năm.
- Ghi chú: video nào, chiến dịch nào tạo ra khoản đó, để sau này giải thích được những tháng tăng đột biến.
Tải báo cáo thanh toán của nền tảng hằng tháng, đừng để cuối năm. Nhiều nền tảng chỉ cho xem lại một khoảng thời gian nhất định, hoặc đổi giao diện làm khó tìm báo cáo cũ.
Khoản nền tảng nước ngoài đã giữ lại thì sao
Một số nền tảng yêu cầu người làm nội dung điền thông tin thuế, và giữ lại một phần doanh thu theo luật nước họ, nhất là phần doanh thu đến từ khán giả ở nước đó. Khoản này không tự động được tính là bạn đã nộp thuế ở Việt Nam.
Việt Nam có hiệp định tránh đánh thuế hai lần với nhiều nước, nhưng không phải nước nào cũng có, và việc được trừ phần thuế đã nộp ở nước ngoài cần chứng từ hợp lệ của phía nước ngoài. Đây là chỗ nên hỏi người trong nghề thay vì tự suy luận, vì cách tính phụ thuộc vào nước của nền tảng, loại thu nhập, và giấy tờ bạn có.
Việc tự làm được ngay: điền thông tin thuế trên nền tảng đúng sự thật, tải và lưu các báo cáo ghi khoản bị giữ lại, ghi vào cột riêng trong sổ. Khi hỏi kế toán, mang toàn bộ những thứ này theo.
Một sai lầm hay gặp ở bước này là điền đại thông tin thuế cho xong để nền tảng mở khoá thanh toán, chọn sai quốc gia cư trú hoặc bỏ trống mục hiệp định. Kết quả là bị giữ lại nhiều hơn mức đáng ra, và sửa về sau thường chỉ có tác dụng cho các kỳ tiếp theo.
Lần đầu đi khai: thứ tự làm
Nếu năm nay là năm đầu bạn nhận ra mình phải khai, làm theo thứ tự này:
- Cộng doanh thu mười hai tháng gần nhất từ sổ ghi, tách theo loại.
- Hỏi cơ quan thuế nơi cư trú ngưỡng doanh thu và tỷ lệ đang áp dụng cho nhóm dịch vụ của bạn, và nên khai theo dạng cá nhân hay lập hộ.
- Đăng nhập tài khoản thuế cá nhân, kiểm thông tin đăng ký.
- Lập hồ sơ khai theo hướng dẫn, đính kèm bảng doanh thu nếu được yêu cầu.
- Nộp thuế bằng tài khoản ngân hàng đứng tên bạn, lưu chứng từ nộp.
- Đặt lịch nhắc cho các kỳ khai sau.
Nếu những năm trước bạn đã có doanh thu vượt ngưỡng mà chưa khai, đừng tự quyết bỏ qua hay tự khai bổ sung một mình. Ngồi với kế toán một buổi để tính phương án, vì khai bổ sung có kèm tiền chậm nộp và cách làm ảnh hưởng tới số tiền.
Với người đã có tài khoản thuế cá nhân vì từng đi làm công ty, mọi việc nhanh hơn: đăng nhập, kiểm lại địa chỉ cư trú cho đúng cơ quan thuế quản lý, rồi khai. Người chưa từng đăng nhập thì dành thêm một buổi cho việc kích hoạt tài khoản định danh điện tử.
Áp vào kênh của bạn: tính thử trong một buổi tối
Lấy ví dụ anh Khoa ở phường N làm kênh hướng dẫn sửa xe máy. Anh mở báo cáo thanh toán mười hai tháng của nền tảng, chép vào sổ: tháng ít nhất vài trăm nghìn, tháng nhiều nhất gấp hơn mười lần nhờ một video được xem nhiều. Anh cộng thêm hai lần nhận tài trợ từ một cửa hàng phụ tùng trong nước và tiền hoa hồng giới thiệu dầu nhớt.
Bước tiếp theo anh tách ba nhóm: tiền nền tảng nước ngoài (tự khai), tiền tài trợ trong nước (hỏi cửa hàng đã khấu trừ chưa, xin chứng từ), tiền hoa hồng (xem bên trả đã khấu trừ chưa). Chỉ nhóm thứ nhất và phần chưa ai khấu trừ của các nhóm sau mới cần anh tự lo.
Cuối cùng anh so tổng doanh thu với ngưỡng mà cơ quan thuế nơi anh ở cho biết. Nếu dưới ngưỡng, anh chỉ giữ sổ và báo cáo. Nếu vượt, anh đã có sẵn bảng số liệu để mang đi hỏi cách khai, thay vì đến tay không và được hẹn quay lại.
Toàn bộ việc này mất một buổi tối nếu báo cáo thanh toán còn đủ. Nếu phải đi xin lại báo cáo cũ, thời gian có thể tính bằng tuần.
Sai lầm hay gặp của người làm video
Nghĩ tiền từ nước ngoài là kiều hối. Kiều hối là tiền người thân biếu. Tiền nền tảng trả cho nội dung bạn làm là thu nhập, không được miễn.
Chỉ ghi số tiền về tài khoản. Bỏ qua phần bị giữ lại, phí, chênh lệch tỷ giá khiến sổ không khớp với báo cáo của nền tảng.
Ký hợp đồng tài trợ không hỏi điều khoản thuế. Nhãn hàng trong nước có thể khấu trừ thuế trước khi trả. Không hỏi trước thì tưởng bị trả thiếu.
Đứng tên tài khoản của người khác. Cho em, cho bạn đứng tên nhận tiền thì thu nhập về tên người đó, rối cả hai bên khi khai.
Để dồn nhiều năm. Càng để lâu càng khó dựng lại số liệu, và tiền chậm nộp càng cao.
Tin lời khuyên trong các hội nhóm. Mỗi người một hoàn cảnh, nước của nền tảng khác nhau, quy mô khác nhau. Một câu "bên mình chưa ai khai cả" không phải là căn cứ để bỏ qua nghĩa vụ của bạn.
Khi nào nên hỏi người trong nghề
Bạn tự làm được khi kênh còn nhỏ, doanh thu năm rõ ràng dưới ngưỡng và chỉ cần giữ sổ. Nên tìm kế toán có kinh nghiệm với người làm nội dung khi doanh thu đã vượt ngưỡng; khi có khoản bị nền tảng nước ngoài giữ lại và muốn biết có trừ được không; khi có cả tài trợ, bán hàng, thuê người dựng video; hoặc khi phải khai bổ sung cho những năm trước.
Hỏi cơ quan thuế nơi cư trú về ngưỡng, tỷ lệ, kỳ khai đang áp dụng; hỏi luật sư khi hợp đồng tài trợ có điều khoản độc quyền, bản quyền nội dung, phạt vi phạm. Mang theo sổ doanh thu, báo cáo thanh toán từng tháng, hợp đồng tài trợ và sao kê tài khoản nhận tiền. Câu hỏi nên chuẩn bị sẵn: "Kênh của em có những nguồn này, năm nay doanh thu chừng này, em nên khai theo dạng nào và kỳ nào?"
Câu hỏi thường gặp
Tiền quảng cáo từ nền tảng video nước ngoài có phải nộp thuế không?
Có thể có. Đây là thu nhập từ hoạt động của bạn, không ai ở Việt Nam khấu trừ thay. Nếu doanh thu năm vượt ngưỡng không chịu thuế dành cho cá nhân kinh doanh thì phải tự khai và nộp.
Kênh nhỏ, mỗi năm nhận chút ít thì có cần làm gì không?
Dưới ngưỡng thì không phải nộp thuế, nhưng vẫn nên giữ sổ ghi doanh thu và báo cáo thanh toán. Khi kênh lớn lên, bạn có sẵn số liệu để biết lúc nào vượt ngưỡng.
Nền tảng nước ngoài đã giữ lại một phần thì có phải nộp ở Việt Nam nữa không?
Khoản bị giữ ở nước ngoài không tự động thay cho thuế ở Việt Nam. Việc được trừ phụ thuộc hiệp định thuế và chứng từ hợp lệ. Nên hỏi kế toán, mang theo báo cáo thanh toán.
Nhãn hàng trong nước trả tiền tài trợ có trừ thuế không?
Doanh nghiệp trong nước có thể khấu trừ thuế trước khi trả, tuỳ cách ký hợp đồng. Hỏi rõ trước khi ký: giá trong hợp đồng là trước hay sau thuế, có cấp chứng từ khấu trừ không.
Có cần đăng ký hộ kinh doanh mới được khai thuế tiền kênh video không?
Không nhất thiết. Có người khai với tư cách cá nhân, có người lập hộ kinh doanh. Hỏi cơ quan thuế nơi cư trú dạng nào hợp với quy mô và cách làm của kênh bạn.
Mấy năm trước chưa khai thì giờ phải làm sao?
Gom lại báo cáo thanh toán và sao kê các năm đó, rồi ngồi với kế toán để tính phương án khai bổ sung. Khai bổ sung kèm tiền chậm nộp, làm sớm thì số này nhỏ hơn.